หน้าหนังสือทั้งหมด

กิเลสกาม: ความใคร่และกิเลสที่ส่งผลต่อจิตใจ
129
กิเลสกาม: ความใคร่และกิเลสที่ส่งผลต่อจิตใจ
“กาม” หมายถึง ความใคร่ ความอยาก หรือสิ่งที่น่าปรารถนา ดังนั้น “กิเลสกาม” จึงหมายถึง ความชั่วที่แฝงอยู่ในใจ แล้ว ผลักดันให้ ทำสิ่งที่ผิด เพื่อให้ได้มาในสิ่งที่ปรารถนา กิเลสกามแบ่งออกเป็น ๑๐ อย่าง คือ ๑
เนื้อหานี้พูดถึง 'กาม' หมายถึงความใคร่และความต้องการที่สามารถนำไปสู่ความชั่วในจิตใจ โดยเฉพาะ 'กิเลสกาม' ที่ผลักดันให้คนทำสิ่งที่ผิดเพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งที่ต้องการ นอกจากนี้ยังได้มีการแบ่งประเภทกิเลสกา
อาชีพที่ไม่เหมาะสมในพระพุทธศาสนา
138
อาชีพที่ไม่เหมาะสมในพระพุทธศาสนา
เลี้ยงชีวิตด้วยมิจฉาอาชีวะ เช่น การพูดประจบสอพลอ หรือให้ สิ่งของเพื่อให้เขารัก หรือประจบสอพลอด้วยการขออุ้มเด็กเล่น การพูดหยอกล้อทีเล่นทีจริง หรือการอาสารับใช้ทำกิจให้ฆราวาส โดยหวังอามิสรางวัลจากเขา อา
การทำมาหากินด้วยวิธีการที่ไม่เหมาะสม เช่น การพูดประจบสอพลอ หรือการให้ของขวัญในที่ประชุมสงฆ์โดยหวังสิ่งตอบแทน ถือว่าเป็นการประพฤติทุศีล ในกรณีที่พระภิกษุไม่แสดงความเคารพต่อตนที่มีพรรษาสูงกว่า หรือกิริย
ปัจจัยบริสุทธิ์และการปฏิบัติของพระภิกษุ
156
ปัจจัยบริสุทธิ์และการปฏิบัติของพระภิกษุ
ปัจจัยที่เกิดขึ้นอย่างบริสุทธิ์นั้นมีอยู่หลายทาง เช่น ปัจจัยที่ฆราวาสถวายเพราะมีความเลื่อมใสศรัทธาในคุณของ พระภิกษุ เช่น ศรัทธาในการแสดงธรรม เป็นต้น รวมทั้งปัจจัย ที่เกิดขึ้นจากการบิณฑบาตก็ถือว่าบริสุ
เนื้อหานี้สำรวจถึงปัจจัยที่เกิดขึ้นอย่างบริสุทธิ์ในสายพระพุทธศาสนา โดยเน้นไปที่ปัจจัยที่ได้จากการบิณฑบาตและความเลื่อมใสของฆราวาสต่อพระภิกษุ รวมทั้งการปฏิบัติที่ถูกต้อง ของพระภิกษุในฐานะผู้ประพฤติอาชีพ
มัชฌิมศีล
166
มัชฌิมศีล
มัชฌิมศีล เป็นบทขยายความของจุลศีลบางข้อให้ละเอียดยิ่งขึ้น ด้วย การยกตัวอย่างให้เห็นชัดเจน ทั้งยังเป็นการตีกรอบข้อปฏิบัติ ของภิกษุให้ชัดยิ่งขึ้นไปอีก สมกับที่ตั้งใจมุ่งมั่นมาบวชสร้างบุญ บารมี มีทั้งหมด
มัชฌิมศีลเป็นบทที่ขยายความของจุลศีล โดยเน้นถึงการปฏิบัติของภิกษุที่มีทั้งหมด 10 ข้อ ที่ช่วยให้ภิกษุเข้าใจและวางกรอบการดำเนินชีวิตให้ดีขึ้น เช่น การเว้นจากการพรากพืชคาม, การสะสมของ และการดูการละเล่นที่
แนวทางการพูดสำหรับภิกษุ
169
แนวทางการพูดสำหรับภิกษุ
และชนบท เรื่องสตรี เรื่องแฟชั่น เรื่องบุรุษ เรื่องเพลง เรื่อง หนังละคร เรื่องดารา เรื่องเบ็ดเตล็ดทั่ว ๆ ไป เป็นต้น โดยสรุปคือ ภิกษุต้องเว้นขาดจากการพูดคุยเรื่องซึ่ง นอกเหนือจากกิจโดยตรงของสงฆ์ ๔. เว้น
เนื้อหาเกี่ยวกับแนวทางการพูดของภิกษุที่ควรเว้นจากการพูดคุยเรื่องที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับกิจการสงฆ์ และการหลีกเลี่ยงการโอ้อวดหรือดูถูกผู้อื่น ว่าด้วยการพูดที่มีความเหมาะสมและการเคารพธรรมวินัย รวมถึงการทำ
ความสำคัญของสติในพระพุทธศาสนา
188
ความสำคัญของสติในพระพุทธศาสนา
ในการเหลียว ในการคู่เข้า ในการเหยียดออก ในการทรงสังฆาฏิ บาตรและจีวร ในการฉัน ในการดื่ม ในการเคี้ยว ในการลิ้ม ในการถ่าย อุจจาระปัสสาวะย่อมทําความรู้สึกตัวในการเดิน การยืน การนั่ง การนอน การตื่น การพูด
บทความนี้กล่าวถึงความสำคัญของ 'สติ' ในพระพุทธศาสนา โดยอธิบายว่าความระลึกได้หรือ 'สติ' ช่วยไม่ให้งานการเสียหายเนื่องจากการลืม เช่น การลืมสวดมนต์หรือการให้ยาคนไข้ ซึ่งอาจส่งผลร้ายแรงได้ สติเป็นธรรมที่มี
ความสำคัญของสติและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
189
ความสำคัญของสติและสัมปชัญญะในพระพุทธศาสนา
ธรรมมีอุปการะมาก เพราะช่วยไม่ให้เราเผลอ ไม่ให้หลงลืมใน สิ่งที่ควรทําหรือต้องทำ ยิ่งกว่านั้นสติยังเป็นพื้นฐานสําคัญยิ่ง ในการเจริญภาวนาเพื่อมรรคผลนิพพานต่อไปอีกด้วย คำว่า “สัมปชัญญะ” หมายถึง ความรู้สึก
เนื้อหานี้เน้นถึงความสำคัญของธรรมคือสติและสัมปชัญญะซึ่งช่วยให้อยู่ในปัจจุบันและไม่หลงลืมสิ่งที่ต้องทำ ทั้งสองมีความสัมพันธ์กัน โดยสติช่วยให้รู้ก่อนการกระทำ และสัมปชัญญะช่วยให้รู้ตัวขณะทำ ซึ่งมีการแบ่ง
ความสันโดษในพระธรรม
202
ความสันโดษในพระธรรม
สงัดได้ตามที่ปรารถนา ไม่ว่าจะเป็นในป่า โคนไม้ ซอกเขา ชะง่อนผา ในถ้ำ ป่าช้า ป่าชัฏ ที่โล่งแจ้ง หรือลอมฟาง เป็นต้น โดยไม่มีห่วงใยในสิ่งใด ๆ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญความสันโดษไว้ว่า “ความสันโดษเป็น
เนื้อหาเน้นความสำคัญของความสันโดษในชีวิตตามหลักพระธรรม ซึ่งพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสรรเสริญว่าความสันโดษเป็นทรัพย์อันประเสริฐ ที่สามารถนำมาซึ่งความสุขและความเจริญ ทั้งยังเสนอตัวอย่างจริงจากพระเทวทัตที่ข
สามัญญผลเบื้องกลาง
205
สามัญญผลเบื้องกลาง
บทที่ ๗ สามัญญผลเบื้องกลาง สามัญญผลเบื้องกลาง คือ อานิสงส์หรือผลดีที่ภิกษุได้ รับจากการเจริญภาวนา เมื่อภิกษุเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยศีล คุ้มครอง ทวารในอินทรีย์ทั้งหลาย ประกอบด้วยสติสัมปชัญญะ เป็นผู้ สันโดษ
บทที่ ๗ นี้ กล่าวถึงสามัญญผลเบื้องกลาง ซึ่งหมายถึงผลดีที่ภิกษุได้รับจากการเจริญภาวนาเมื่อมีศีลและสัมมาสติ โดยเน้นการสงบจิตใจ การบรรลุฌาน และการเลือกที่สงัดในการปฏิบัติธรรม อจิญญผลนี้มีความหมายลึกซึ้งใ
การชำระจิตใจและการละนิวรณ์ ๕
206
การชำระจิตใจและการละนิวรณ์ ๕
จากบิณฑบาตแล้ว นั่งสมาธิ ตั้งกายตรง ดำรง สติไว้เฉพาะหน้า เธอละความเพ่งเล็งในโลก มี ใจปราศจากความเพ่งเล็งอยู่ ย่อมชำระจิตใจ ให้บริสุทธิ์จากความเพ่งเล็งได้ ละความ ประทุษร้าย คือ พยาบาท ไม่คิดพยาบาท มี ค
เนื้อหานี้เสนอวิธีการชำระจิตใจโดยการละนิวรณ์ ๕ ประการที่เป็นอุปสรรคในการปฏิบัติธรรม เช่น ความเพ่งเล็ง, ความประทุษร้าย, ถีนมิทธะ, อุทธัจจะกุกกุจจะ, และวิจิกิจฉา โดยการนั่งสมาธิและรักษาสติ ให้ผู้ปฏิบัติ
การทำลายนิวรณ์และการบรรลุสมาธิ
208
การทำลายนิวรณ์และการบรรลุสมาธิ
ของพระภิกษุรูปนั้น ก็ยังไม่สามารถสงัดจากกามและอกุศลธรรม ถึงจะทุ่มเท เวลาเจริญภาวนาไปนานแสนนาน ก็ไม่สามารถ บรรลุคุณวิเศษอย่างใด ต่อเมื่อละนิวรณ์ทั้ง ๕ ประการได้แล้ว กายและใจจึงสงัดจากกาม หมดความยินดีใน
เนื้อหาพูดถึงความสำคัญของการละนิวรณ์ 5 ประการเพื่อให้พระภิกษุสามารถบรรลุคุณวิเศษและบรรลุสมาธิได้ โดยเน้นว่าการทำลายกามและอกุศลธรรมนั้นสำคัญมากในการเจริญภาวนา นอกจากนี้ยังมีการพูดถึงนิรัตถ์ในพระพุทธศาส
ความหมายและลักษณะของสมาธิ
215
ความหมายและลักษณะของสมาธิ
ดวงทั้ง ๔ นี้ ซ้อนกันอยู่ ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ ๗ กึ่งกลางลำตัว เหนือระดับสะดือขึ้นมาสองนิ้วมือ ความหมายที่สมบูรณ์ของสมาธิ ที่กล่าวว่า สมาธิคืออาการที่ใจสงบรวมเป็นหนึ่ง ดังคำ จำกัดความข้อ (๔) นั้นย่อมห
เนื้อหาอธิบายถึงสมาธิว่าเป็นอาการที่ใจรวมเป็นหนึ่ง ณ ศูนย์กลางกายฐานที่ 7 ซึ่งหมายถึงการหยุดรวมกันของดวงเห็น ดวงจำ และดวงรู้ เมื่อใจหยุดรวมเป็นจุดเดียว นิวรณ์ทั้ง 5 จะไม่สามารถเข้ามาแทรกแซงได้ ส่งผลให
อารมณ์ในฌานระดับต่างๆ
220
อารมณ์ในฌานระดับต่างๆ
ตาราง แสดงอารมณ์ในฌานระดับต่างๆ อารมณ์ วิตก | วิจาร ปีติ ฌาน สุข อุเบกขา เอกัคคตา ปฐมฌาน 0 - ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน O=อารมณ์ที่เกิดขึ้นในองค์ฌาน อารมณ์เหล่านี้เป็นองค์ฌานที่ใช้แยกแยะระดับของฌานต่าง
บทเรียนนี้อธิบายอารมณ์ที่เกิดขึ้นในฌานระดับต่าง ๆ รวมทั้งผัสสะ เวทนา สัญญา เจตนา วิญญาณ และอื่น ๆ โดยเฉพาะอุเบกขาที่เด่นชัดในจตุตถฌาน โดยไม่มีข้อจำกัดที่อารมณ์เหล่านี้จะเกิดแค่ในฌานระดับใดระดับหนึ่งเท
การพัฒนาจิตสู่ธรรมกายพระโสดา
233
การพัฒนาจิตสู่ธรรมกายพระโสดา
จะพยุงจิตของผู้บรรลุธรรมกายเบื้องต้น หรือธรรมกายโคตรภู ขึ้น ไปสู่ธรรมกายพระโสดา เป็นอริยบุคคลระดับต้นคือพระโสดาบัน ดังนั้นจึงกล่าวได้อีกอย่างหนึ่งว่า ผู้ที่บรรลุ “ญาณทัสสนะ” หรือ “วิปัสสนาญาณ” ก็คือผู
บทความนี้กล่าวถึงการพัฒนาจิตของผู้บรรลุธรรมกายโคตรภูไปสู่ธรรมกายพระโสดา โดยเน้นที่วิปัสสนาญาณและการฝึกฝนจิตให้มีสมาธิแน่วแน่ เนื้อหายังพูดถึงความสำคัญของการไม่ประมาทในการฝึกจิต เพื่อให้สามารถเข้าถึงระ
พระเจ้าอชาตศัตรูและการบรรลุนิพพาน
259
พระเจ้าอชาตศัตรูและการบรรลุนิพพาน
นั้นว่า พระเจ้าอชาตศัตรูนี้ถูกบาปจากการทำปิตุฆาต ปิดกั้น หนทางสวรรค์นิพพานเสียแล้วในชาตินี้ หาไม่เช่นนั้นแล้ว ย่อม จะทรงได้บรรลุโสดาปัตติผล เป็นพระโสดาบันในค่ำคืนนั้นเอง มีคำอธิบายปรากฏในอรรถกถาสามัญญ
พระเจ้าอชาตศัตรูถูกบาปจากการปลงพระชนม์พระราชบิดา ผลที่ได้รับคือไม่สามารถหลับได้ แต่หลังจากการพบพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงบรรทมหลับได้ และจะต้องเสวยผลกรรมที่หนักในนรกโลหกุมภีเป็นเวลาหมื่นปี ก่อนที่จะได้ตรั
ปัญหามะม่วงและขนุนในพระพุทธศาสนา
262
ปัญหามะม่วงและขนุนในพระพุทธศาสนา
ถามถึงเรื่องมะม่วง แต่ได้รับค่าตอบเป็นเรื่องขนุน จึงทรง กังขาอยู่ในพระทัยตลอดเวลา ครั้นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จ พร้อมด้วยภิกษุสงฆ์หมู่ใหญ่ไปประทับ ณ สวนอัมพวัน ใกล้กรุง ราชคฤห์ ซึ่งหมอชีวกโกมารภัจจ์ถว
บทสนทนาระหว่างพระเจ้าอชาตศัตรูกับพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเกี่ยวกับความสำคัญของการบวช โดยแสดงให้เห็นว่าผู้ที่บวชสามารถยกฐานะทางสังคมได้อย่างไร และสามารถอบรมจิตใจเพื่อเข้าถึงฌานที่สำคัญเพื่อการหลุดพ้นจากกิเล
เป้าหมายชีวิตมนุษย์ตามสามัญญผลสูตร
279
เป้าหมายชีวิตมนุษย์ตามสามัญญผลสูตร
ได้ตรัสตอบไว้อย่างชัดเจนแล้วในสามัญญผลสูตร จากพระสูตรนี้ เราสามารถสรุปเป้าหมายชีวิตมนุษย์ได้ ๓ ระดับ คือ ๑. เป้าหมายระดับต้น ๒. เป้าหมายระดับกลาง ๓. เป้าหมายระดับสูงสุด ๑. เป้าหมายระดับต้น ได้แก่ เป้า
บทความนี้อธิบายถึงเป้าหมายชีวิตมนุษย์ตามสามัญญผลสูตร ซึ่งแบ่งเป็น 3 ระดับ ได้แก่ เป้าหมายระดับต้น เป้าหมายระดับกลาง และเป้าหมายระดับสูงสุด เป้าหมายระดับต้นคือการแสวงหาความสุขที่มาจากความสามารถในการทำง
คุณค่าของชีวิตและการศึกษาที่ดี
333
คุณค่าของชีวิตและการศึกษาที่ดี
สิ่งที่มีคุณค่าต่อชีวิตของเขาอย่างแท้จริง ยิ่งกว่านั้น ถ้ามารดาบิดาผู้ปกครอง ตลอดจนผู้มีบท บาทเกี่ยวข้องกับการศึกษาของชาติให้ความสนใจ สนับสนุน โครงการดังกล่าวแล้วนี้ ต่อไปภายหน้าก็จะกลายเป็นประเพณี ขอ
บทความนี้พูดถึงความสำคัญของการสนับสนุนโครงการการศึกษาที่ดีจากบิดา มารดาและผู้เกี่ยวข้อง เพื่อสร้างประเพณีที่ดีในสังคม การตระหนักรู้เกี่ยวกับบาปบุญจะช่วยลดปัญหาต่าง ๆ ในสังคมยุคโลกาภิวัตน์ และกล่าวถึงค
เกณฑ์วัดความดีและหน้าที่ของคน
334
เกณฑ์วัดความดีและหน้าที่ของคน
ดังนั้นจึงมีคำถามว่า “เราจะมีเกณฑ์อย่างไรสำหรับวัด ว่า ใครเป็นคนดีหรือไม่ดี?” คำตอบก็คือ “คนดีจะต้องทำหน้าที่ของตนตาม วัตถุประสงค์” นี่คือเกณฑ์วัดคุณภาพของคน ถ้าทำผิดวัตถุประสงค์ แม้ได้ประโยชน์ก็ไม่ถู
บทความนี้เน้นการวัดความดีของบุคคลตามหน้าที่และวัตถุประสงค์ รวมถึงการให้ผู้เรียนทราบถึงความสำคัญของการศึกษาและบทบาทในการต่อสู้เพื่ออธิปไตย นอกจากนี้ยังกล่าวถึงสิ่งที่พระภิกษุควรทำตามหลักพระพุทธศาสนา โด
แนวทางการเข้าใจพระพุทธศาสนา
341
แนวทางการเข้าใจพระพุทธศาสนา
ก็พยายามตั้งตัวเป็นศาสดาเจ้าลัทธิ ทั้ง ๆ ที่ไม่สามารถยืนยัน ได้ว่าลัทธิคำสอนของตนนั้นถูกหรือผิด ต้องคอยให้กาลเวลา เป็นผู้ตัดสิน ด้วยเหตุนี้จึงมีลัทธิใหม่ ๆ เกิดขึ้นมาล้มล้างลัทธิ เก่าอยู่ตลอดเวลา ส่วน
บทความนี้กล่าวถึงการตั้งตัวเป็นศาสดาและลัทธิใหม่ ๆ ที่เกิดขึ้นในสังคม แต่พระพุทธศาสนายังคงเป็นสัจจธรรมอันสูงสุด คำสอนของพระพุทธเจ้าทุกพระองค์ซึ่งเน้นเรื่องการไม่ทำบาป การทำกุศล และการฝึกปัญญา แม้คำสอน